Pezeşkiyan’dan Trump’a "nükleer" yanıtı: Bu hakka kim karar veriyor?

ISNA haber ajansına konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Donald Trump’ın son açıklamalarını "gerekçesiz bir müdahale" olarak tanımladı. Trump’ın İran’ın nükleer kapasitesini kısıtlama yönündeki kararlılığına tepki gösteren Pezeşkiyan, "Trump, İran'ın nükleer haklarını kullanamayacağını söylüyor ama hangi suçtan dolayı olduğunu belirtmiyor" diyerek, nükleer enerjinin İran halkı için devredilemez bir hak olduğunun altını çizdi.

EGEMENLİK VE "ULUSAL HAK" VURGUSU

Washington ve Tahran arasındaki nükleer çıkmazda Pezeşkiyan, meseleyi teknik bir tartışmadan çıkarıp bir "hak ve adalet" zeminine taşıdı. Cumhurbaşkanı, nükleer programın barışçıl amaçlarla ve uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüldüğü tezini yineleyerek, bir başka devlet başkanının bir ulusun teknolojik gelişimine set çekme yetkisinin olmadığını savundu. Bu açıklama, Hürmüz’deki askeri gerilimin aslında çok daha derin bir nükleer pazarlığın "görünen yüzü" olduğunu bir kez daha kanıtladı.

İran’ın nükleer programı, 2015’teki Nükleer Anlaşma’dan (JCPOA) bu yana dünyanın en hassas dosyası. Pezeşkiyan’ın "nükleer hak" olarak nitelediği şey, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) kapsamında devletlere tanınan barışçıl nükleer enerji üretimi hakkıdır. Ancak Trump yönetimi, İran’ın uranyum zenginleştirme seviyelerinin sivil kullanım sınırını aştığını iddia ederek, bu programın doğrudan "nükleer silah" üretimine evrileceğini savunuyor. Pezeşkiyan’ın bugün yaptığı bu çıkış, 22 Nisan’da sona erecek olan geçici ateşkes öncesinde Tahran’ın masada "haklarımızdan taviz vermeyeceğiz" pozisyonunu perçinlediğini gösteriyor.