New York Times analizi: Bir diktatör düştü, tehlikeli belirsizlik başladı!

New York Times’ta yayımlanan "A Tyrant Falls. Dangerous Uncertainty Begins." başlıklı analizde, 1989’da iktidara gelen Hamaney’in 37 yıllık yönetimi sert ifadelerle eleştirildi. Analizde, Hamaney’in iktidarını Batı karşıtlığı ve halkın refahı yerine nükleer programa aktarılan kaynaklar üzerine inşa ettiği belirtildi. Muhalefeti "Batı kaynaklı fitne" olarak yaftalayan ve Devrim Muhafızları aracılığıyla binlerce protestocunun kanını döken bir liderin ölümü için "kimse yas tutmamalı" denilen yazıda, İran’ın bölgesel istikrarsızlığı "Direniş Ekseni" üzerinden derinleştirdiği vurgulandı.

Analizin en dikkat çekici noktalarından biri, Hamaney sonrası oluşacak siyasi vakumun tehlikeleri oldu. NYT, İran’da teokratik yapının liderin ölümüyle hemen çökmeyebileceği uyarısında bulunarak, ülkede örgütlü ve güçlü bir sivil muhalefetin olmamasının "radikal Devrim Muhafızları (DMO)" unsurlarını ön plana çıkarabileceğini savundu. ABD istihbarat verilerine dayandırılan yorumlarda, rejim içindeki kanlı hesaplaşmaların ve güç savaşlarının İran’ı bir iç savaşa sürükleyebileceği ve bu durumun bölgedeki vekil güçleri (Hizbullah, Husiler) daha kontrolsüz hale getirebileceği belirtildi.

TRUMP’IN 'ANİ VE PLANSIZ' OPERASYONLARI

New York Times, Trump yönetiminin dış politika tarzını da mercek altına aldı. Trump’ın kısa süre önce Venezuela lideri Maduro’yu kaçırması ve yedi farklı ülkede eş zamanlı operasyon emri vermesi hatırlatılırken, Hamaney operasyonunun da "ani ve plansız" bir hamle olduğu ifade edildi. Yazıda, ABD’nin geçmişte Irak ve Afganistan’da yürüttüğü rejim değişikliği girişimlerinin "hayal kırıklığı ve kanla" sonuçlandığı vurgulanarak, İran’da da benzer bir kaosun yaşanabileceği kaydedildi. Trump yönetiminin müttefikleriyle koordinasyon kurmadan attığı bu adımın, uzun vadede kontrol edilemez bir misilleme dalgasına yol açabileceği uyarısı yapıldı.

Analizde, ABD’nin 1953’te İran’da gerçekleştirdiği ve CIA destekli darbeye atıfta bulunularak tarihi bir ders verildi. O dönemde atılan adımların 1979 Devrimi’ne ve radikal bir ABD karşıtı rejimin doğmasına zemin hazırladığı hatırlatıldı. Bugünkü müdahalenin de benzer şekilde öngörülemeyen radikal sonuçlar doğurabileceği belirtilirken, İran halkının daha özgür bir geleceği hak ettiği ancak bu fırsatın heba edilmemesi için uluslararası iş birliğinin zorunlu olduğu ifade edildi. NYT, Kongre’nin savaş yetkileri konusunda denetim rolünü üstlenmesi ve Trump'ın "tek taraflı" kararlarının dizginlenmesi gerektiğini vurguladı.