Milyarlarca dolarlık karaborsa büyüyor: Botlar piyasayı ele mi geçirdi?

Dijital dünyada otomatik çalışan bot yazılımlar, bilet ve rezervasyon sistemlerinde adeta yeni bir kriz yarattı. Saniyeler içinde binlerce işlem gerçekleştirebilen bu yazılımlar, konser, spor karşılaşması, tren bileti ve vize randevusu gibi hizmetleri toplu halde satın alarak karaborsaya düşürüyor. Böylece gerçek kullanıcılar hizmetlere erişmekte zorlanırken, küresel çapta milyarlarca dolarlık yasa dışı bir piyasa oluşuyor.

"Bot" olarak adlandırılan otomatik yazılımlar, yoğun talep gören etkinlik ve hizmetlerde saniyeler içinde çok sayıda rezervasyon yapabiliyor. Daha sonra bu bilet ve rezervasyonlar yüksek fiyatlarla yeniden satışa sunulurken, gerçek kullanıcıların hizmetlere ulaşması giderek zorlaşıyor. Singapur Tüketiciler Birliği'nin Aralık 2025'te yayımladığı araştırmaya göre, karaborsa satışları özellikle gerçek etkinlik tutkunlarının biletlere ulaşmasını engelliyor.

VİZE RANDEVULARINDAN SAĞLIK HİZMETLERİNE KADAR YAYILDI

Bot yazılımların etkisi artık yalnızca konser ve spor organizasyonlarıyla sınırlı değil. Vize randevuları, tren rezervasyonları ve çeşitli kamu hizmetlerinde de kullanılan otomatik sistemler, adil erişimi önemli ölçüde zorlaştırıyor.

Artan şikayetlerin ardından birçok ülke bot kullanımına karşı yasal düzenlemeleri devreye aldı. Güney Kore, yeniden satış amacıyla yapılan otomatik bilet alımlarını sınırlandırırken, Çin yönetimi JD.com, Didi ve Tencent'in de aralarında bulunduğu 12 şirket hakkında inceleme başlattı.

Türkiye'de ise bu ay başında vize başvurularında kullanılan bot yazılımları Meclis gündemine taşındı. Ticaret Bakanlığı da yedi farklı şirket hakkında soruşturma başlattı.

Music Theatre International Hukuk Direktörü Marc Hershberg, bilet karaborsasını "arz ve talep dengesizliğinin kaçınılmaz sonucu" olarak değerlendirdi. Siber güvenlik uzmanları ise botlarla mücadelede yalnızca tek bir veriye odaklanmanın yeterli olmadığını belirtiyor. Kullanıcı davranışları, işlem hızları, ödeme yöntemleri ve kredi kartı hareketlerinin birlikte analiz edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

KARABORSADA FİYATLAR 44 KATINA ÇIKABİLİYOR

Dünyanın en büyük bilet satış platformlarından Ticketmaster, botları engellemek için gelişmiş güvenlik sistemleri kullandığını açıklarken, günümüzde kullanılan yazılımların gerçek kullanıcı davranışlarını taklit edecek seviyeye ulaştığını belirtti.

Karaborsadaki fiyat artışı ise dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Örneğin, Taylor Swift'in Eras Tour kapsamında 49 ila 450 dolar arasında satılan biletler, karaborsada 20 bin dolara kadar alıcı buldu.