İspanya sınırında bilanço ağırlaşıyor: 60 bin kişi bir günde geçti, 34 can kaybı

İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk kenti Ceuta, benzeri görülmemiş büyüklükte bir düzensiz göçmen akınıyla sarsıldı. Fas tarafından binlerce kişinin sınır kapıları, dalgakıranlar ve deniz yoluyla akın ettiği kentte, 24 saat gibi kısa bir süre içinde yaşananlar Avrupa'daiklimi sarstı.

YEREL YÖNETİMDEN ÇARPICI RAKAMLAR

Ceuta Özerk Yönetimi Başkanı Juan Jesús Vivas, son tahminlere göre yaklaşık 60 bin kişinin kente girdiğini ve geçişler sırasında en az 34 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Yaklaşık 84 bin nüfusa sahip olan kentin nüfusunun yüzde 70'ine denk gelen bu devasa kalabalık; yüzerek, şambrellerle ilerleyerek veya sınırdaki geçiş noktalarını aşarak İspanya toprağına ulaştı.

Ancak krizin büyüklüğü ve karmaşası nedeniyle kurumlar arası veriler farklılık gösteriyor.

İspanya İçişleri Bakanlığı: İlk tahminlerde 24 saat içinde yaklaşık 49 bin kişinin geçtiğini bildirdi.

Reuters: Denizden çıkarılan en az 19 cansız bedenin tespit edildiğini aktardı.

Associated Press (AP): Sahadaki ilk teyitli bilançoda en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Merkezi makamlar, arama-kurtarma ve kayıt işlemleri sürdüğü için rakamların değişebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

SÁNCHEZ: "TOPRAK EGEMENLİĞİMİZE YÖNELİK BİR SALDIRI"

Olay bölgesine giderek acil güvenlik toplantısına katılan İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, kitlesel sınır geçişlerini “İspanya’nın toprak egemenliğine yönelik bir saldırı ve ihlal” olarak nitelendirdi.

Sánchez, suç örgütlerinin İspanya Yüksek Mahkemesinin son kararını kasıtlı biçimde sosyal medyada yanlış yorumlayarak göçmenleri harekete geçirdiğini savundu. Sınır güvenliğinin acilen yeniden sağlanacağını belirten Başbakan, ülkede kalmak için hukuki gerekçesi bulunmayan kişilerin Fas’a dönüş sürecinin hızlandırılacağını vurguladı. Madrid yönetimi, gün içinde yaklaşık 25 bin kişinin Fas’a geri döndüğünü iddia etse de bu rakam henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

YÜKSEK MAHKEMENİN KARARI TARTIŞMA YARATTI

Yaşanan dev akının, İspanya Yüksek Mahkemesinin yaklaşık üç hafta önce aldığı kritik kararın ardından hızlandığı değerlendiriliyor.

Mahkeme, Ceuta veya Melilla’ya yüzerek ulaşmaya çalışırken açık denizde yakalanan göçmenlerin, herhangi bir hukuki işlem yürütülmeden doğrudan Fas’a gönderilemeyeceğine hükmetmişti. Kararda, hızlı geri çevirme uygulamasının sınır çiti gibi fiziksel engelleri aşmaya çalışan kişiler için geçerli olduğu, denizdeki kamera veya sensör sistemlerinin fiziksel sınır sayılamayacağı ifade edilmişti. Sánchez yönetimi, deniz sınırını görünür kılacak şamandıra ve bariyer sistemlerini devreye sokmayı değerlendiriyor.

AVRUPA'DA SINIR KONTROLÜ KRİZİ BÜYÜYOR

İspanya hükümeti, güvenliği sağlamak için Ceuta ve Melilla’ya asker ile ilave polis sevk etti. Sağlık ve kabul merkezlerinin kapasitesi tamamen dolarken, binlerce göçmen geceyi parklarda ve sokaklarda geçirmek zorunda kaldı. Fas güvenlik güçleri sınır kalabalığını dağıtmak için su ve göz yaşartıcı gaz kullandı.

Gelişmeler uluslararası alanda da sert tepkilere ve yeni önlem tartışmalarına yol açtı:

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen: Görüntüleri "kabul edilemez" olarak nitelendirerek Frontex aracılığıyla İspanya’ya ek destek sağlanacağını açıkladı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz: Fas’tan düzensiz göçmenleri geri almasını talep etti.

Fransa: İspanya sınırındaki kontrolleri artıracağını duyurdu.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni: Gelişmeleri güvenlik tehdidi olarak değerlendirerek Schengen uygulamasının askıya alınmasının gündeme gelebileceğini söyledi. Bu açıklamanın ardından İspanya, İtalya’nın Madrid Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırdı.

Mayıs 2021’de Batı Sahra krizi nedeniyle yaklaşık 8 bin kişinin geçtiği Ceuta’daki bu son dalga, Avrupa’nın son yıllarda karşılaştığı en büyük kitlesel sınır geçişi olarak kayıtlara geçti.