İran’dan Pekin’e kritik ziyaret: Çin, ABD ile müzakerelerde arabulucu mu olacak?

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nın Çin ziyareti, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin devam ettiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ciddi biçimde azaldığı bir dönemde gerçekleşiyor. Pekin, savaş boyunca İran’la yakın ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda çatışmanın diplomatik yollarla sona erdirilmesi yönünde çağrılar yapıyor.

Arakçi’nin Pekin temaslarının merkezinde Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile görüşme bulunuyor. Görüşmede İran-ABD çatışması, bölgesel güvenlik ve müzakere sürecinin yeniden başlatılması ele alındı. Wang Yi, İran ve ABD’nin itidalli davranması ve daha önce gündeme gelen müzakerelere yeniden dönmesi çağrısında bulundu.

Çinli bakan ayrıca mevcut İslamabad Mutabakatı temelinde diplomatik görüşmelerin yeniden başlatılmasını savundu.

ÇİN HÜRMÜZ’ÜN AÇILMASINI İSTİYOR

Görüşmelerde Hürmüz Boğazı da önemli bir başlık olarak öne çıktı. Wang Yi, boğazın yeniden açılmasının küresel enerji tedarik zincirlerinin istikrarı açısından kritik olduğunu belirtti.

Hürmüz’deki trafik son dönemde keskin biçimde düşerken, boğazdaki gelişmeler petrol piyasaları tarafından yakından izleniyor. Bölgedeki deniz taşımacılığının aksaması, küresel enerji arzı ve fiyatları üzerindeki belirsizliği artırıyor.

PEKİN ARABULUCU ROLÜNE Mİ SOYUNUYOR?

Çin, savaşın başından bu yana İran konusunda diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Pekin daha önce de Orta Doğu’ya özel temsilci göndererek bölgedeki taraflar arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu açıklamıştı.

Bu nedenle Arakçi’nin yeni Pekin ziyareti, Çin’in İran ile ABD arasındaki olası müzakerelerde daha aktif bir rol üstlenip üstlenmeyeceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Ancak şu aşamada Çin’in resmi olarak yeni bir arabuluculuk süreci başlattığına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

ZİYARET, TRUMP-Xİ GÖRÜŞMESİ ÖNCESİNE DENK GELDİ

Arakçi’nin Pekin ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılması planlanan görüşmenin hemen öncesinde gerçekleşiyor. Reuters’a göre iki liderin 24 Eylül’de Washington’da görüşmesi bekleniyor.

Washington yönetimi aynı dönemde Çin’in İran’la ekonomik ve finansal ilişkilerini de gündemine almış durumda. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çinli yetkili He Lifeng ile yapacağı görüşmelerde İran’ın Çin’le finansal bağlantılarının da ele alınacağını açıkladı.

Çin, İran’ın önemli petrol alıcılarından biri konumunda bulunuyor. Bu nedenle savaşın İran’ın petrol ihracatına, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ve bölgesel enerji güvenliğine etkisi Pekin açısından doğrudan ekonomik sonuçlar taşıyor.

Arakçi’nin Pekin temasları bu açıdan yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, İran-ABD diplomasisinin geleceği ve küresel enerji piyasaları bakımından da önem taşıyor.