İran'da kanlı bilanço korkutuyor: Ölü sayısı 6 bini aştı

İran'da 28 Aralık tarihinde, derinleşen ekonomik kriz ve hayat pahalılığına tepki olarak başlayan, ancak kısa sürede rejim karşıtı kitlesel eylemlere dönüşen gösterilerde kan akmaya devam ediyor. ABD Merkezli İnsan Hakları Aktivistleri (HRANA), ülkedeki baskı ortamına rağmen derlediği verilerle hazırladığı son raporunda, protestolardaki insani kaybın boyutlarını gözler önüne serdi. Rapora göre, güvenlik güçlerinin sert müdahaleleri ve sokak çatışmaları sonucunda bugüne kadar toplam 6 bin 126 kişi hayatını kaybetti. Sokaklardaki öfkeyi bastırmak için uygulanan "sıfır tolerans" politikası ise hapishaneleri doldurdu; tutuklu sayısı 41 bin 800 gibi rekor bir seviyeye ulaştı.

Yayınlanan veriler, şiddetin sadece yetişkin protestocuları hedef almadığını da ortaya koydu. Hayatını kaybeden 6 bin 126 kişi arasında en az 5 bin 777'sinin doğrudan protestocu olduğu belirtilirken, çatışmaların şiddeti güvenlik güçlerine de yansıdı; olaylarda 214 rejim gücü mensubu öldü. Raporun en sarsıcı kısmı ise çocuk ölümleri oldu. Çatışmaların ortasında kalan veya hedef alınan 86 çocuk ile olaylarla ilgisi olmayan 49 sivil de bu karanlık sürecin kurbanları arasında yer aldı.

TAHRAN'IN RESMİ RAKAMLARIYLA UÇURUM VAR

Bağımsız kaynakların açıkladığı bu veriler ile İran rejiminin resmi açıklamaları arasında ise derin bir uçurum bulunuyor. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, olaylara ilişkin ilk resmi veriyi 22 Ocak’ta paylaşmış ve toplam ölü sayısını 3 bin 117 olarak duyurmuştu. Ancak Tahran yönetimi, bu kayıpları sınıflandırırken kullandığı dille de dikkat çekmişti. Resmi açıklamada, ölenlerin 2 bin 427'si rejim yanlısı "şehit" olarak nitelendirilirken; geriye kalan 690 kişi "terörist, silahlı isyancı" ya da "dosyası incelemede olan şüpheliler" olarak kayıtlara geçirilmişti. Bu durum, rejimin sivil protestocu ölümlerini kabul etmediği ve eylemcileri "dış mihrakların maşası" olarak görmeye devam ettiği şeklinde yorumlanıyor.