İran’a milyarlarca dolarlık gizli kapı: Para ABD bankalarından geçti

Washington yönetimi İran’ı küresel finans sisteminden izole etmek için yaptırımları artırırken, Tahran’ın Amerikan bankacılık sistemine dolaylı yollardan erişmeye devam ettiği ortaya çıktı. Wall Street Journal’ın Batılı yetkililer ve araştırmacılara dayandırdığı haberine göre İran, yabancı bankalar, paravan şirketler ve döviz bürolarından oluşan karmaşık bir ağ üzerinden dolar işlemlerini ABD bankalarına ulaştırıyor.

ABD Hazinesi ise 2024 yılında yaklaşık 9 milyar dolarlık İran bağlantılı fonun Amerikan bankacılık sistemi üzerinden geçtiğini belirledi. Bu para trafiği, Washington’ın İran’a yönelik yaptırımlarının en önemli açıklarından birinin yine ABD finans sistemi içindeki muhabir bankacılık ağı olduğunu gösteriyor.

PARALAR PARAVAN ŞİRKETLER ÜZERİNDEN AKIYOR

İran’ın kullandığı sistemin merkezinde muhabir bankacılık ilişkileri bulunuyor. İran bağlantılı kuruluşlar doğrudan ABD bankalarında hesap açmak yerine, ABD bankalarıyla muhabirlik ilişkisi bulunan üçüncü ülkelerdeki finans kuruluşlarından yararlanıyor.

Hong Kong ve Dubai gibi merkezlerde kurulan paravan şirketler ve döviz büroları üzerinden para transferlerinin İran bağlantısı gizlenmeye çalışılıyor. İşlemler daha sonra yabancı bankalar aracılığıyla dolar sistemine sokuluyor ve ABD'deki bankalar üzerinden gerçekleştiriliyor.

1,8 MİLYAR DOLARLIK TRANSFER DİKKAT ÇEKTİ

Washington’ın son dönemde ortaya çıkardığı örneklerden biri Mısır merkezli Banque Misr’in Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki şubesi oldu.

ABD Hazine Bakanlığı, söz konusu şubenin İran bağlantılı olabilecek şirketler adına 1,8 milyar dolara kadar transfer gerçekleştirdiğini öne sürdü. Hazine, 28 Ağustos’ta şubenin ABD'deki muhabir hesaplarına erişimini kısıtlamaya yönelik adım attı.

ABD BANKALARI DA BASKI ALTINDA

İran’ın küresel finans sistemine erişimini engellemeye çalışan Washington, artık yalnızca yabancı bankaları değil, ABD’deki finans kuruluşlarını da daha sıkı denetlemeye hazırlanıyor.

ABD yönetimi, bankalardan İran bağlantılı işlemlerde daha kapsamlı inceleme yapmalarını istiyor. Özellikle paravan şirketlerin kullanıldığı karmaşık finansal ağların tespit edilmesi için bankalara çeşitli risk göstergeleri bildiriliyor.

DOLAR SİSTEMİ İRAN İÇİN HALA ÖNEMLİ

İran son yıllarda ABD yaptırımlarını aşmak için Çin yuanı ve kripto varlıkların kullanımını artırdı. Ancak ülke, uluslararası ticaretin bazı alanlarında ve özellikle teknoloji ve belirli ürünlerin satın alınmasında dolar sistemine erişime ihtiyaç duymaya devam ediyor.

Bu nedenle Tahran’ın oluşturduğu gölge bankacılık ağı, yaptırımların etkisini azaltmak açısından kritik önem taşıyor.

WASHINGTON ZOR BİR DENGEYLE KARŞI KARŞIYA

Muhabir bankacılık ilişkilerine yönelik aşırı sert önlemlerin uluslararası ticareti zorlaştırabileceği ve ülkeleri dolar yerine yuan ya da diğer alternatif ödeme sistemlerine yöneltebileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle Washington, İran bağlantılı finans ağlarını hedef alırken doların küresel finans sistemindeki hakimiyetini de korumaya çalışıyor.