İran, 3 gün önce açılan Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı: Ticari gemiler hedef alınacak

Dünya genelinde petrol fiyatlarını ve piyasaları sarsacak bir son dakika gelişmesi yaşandı. Pakistan arabuluculuğunda yürütülen ve daha 18 Haziran'da (dün) resmi olarak yürürlüğe giren "İslamabad Mutabakatı" 72 saat geçmeden fiilen çöktü. İsrail ordusunun Lübnan’da ateşkes hatlarını yararak 100 farklı noktayı bombalaması üzerine misilleme kararı alan Tahran, en stratejik kozunu yeniden masaya sürdü. ABD ile varılan deniz ablukasının kaldırılması ve Hürmüz’ün açılması kararı, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) ani kapatma ilanıyla tersine döndü.

"UYLMAYAN HER GEMİ HEDEF ALINACAKTIR"

New York Post’un Pentagon kaynaklarına dayandırdığı habere göre, İran Devrim Muhafızları bölgedeki uluslararası nakliye hatlarına telsiz ve radyo kanalları üzerinden acil koduyla askeri bir ültimatom yayınladı. Ültimatomda şu sert ifadelere yer verildi:

"Lübnan'da tam ve kalıcı bir ateşkes sağlanmadığı, İsrail tüm güçlerini Lübnan'dan çekmediği ve ABD donanması bölgeyi tamamen terk etmediği sürece Hürmüz Boğazı ticari geçişlere kapalı kalacaktır. Bu emre uymayan ve koordinatları ihlal eden herhangi bir ticari veya askeri gemi doğrudan hedef alınacaktır."

TARİHİ MUTABAKAT 3 GÜNDE PARÇALANDI

Bu hamleyle birlikte, çarşamba günü ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında dijital ortamda imzalanan 14 maddelik tarihi mutabakat zaptı (MoU) tamamen işlevsiz hale geldi.

İran, Hürmüz Boğazı'nı uluslararası ticarete ücretsiz ve güvenli şekilde açmayı taahhüt etmişti. Buna karşılık ABD, İran kıyılarındaki deniz ablukasını kaldıracak, dondurulan fonları serbest bırakacak ve Lübnan dahil tüm bölgesel cephelerde kalıcı bir ateşkesin garantörü olacaktı.

İSRAİL’DEN "GERİ ADIM" SİNYALİ

Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapanmasıyla küresel piyasalarda petrol fiyatlarının fırlaması ve Washington'ın baskısı üzerine Tel Aviv hattından acil bir hamle geldi. CNN'in aktardığı kulis bilgisine göre İsrail, ABD kanalları üzerinden Tahran’a gizli bir mesaj iletti. Mesajda, Lübnan’da düzenlenen ve ateşkesi bozan 100 noktalı hava harekatının, Hizbullah tarafından öldürülen 4 İsrail askerine yönelik "noktasal bir intikam" olduğu savunuldu ve İsrail ordusunun Lübnan'daki saldırılarını şimdilik donduracağı taahhüt edildi.

Reuters’ın daha birkaç gün önce Hizbullah ve İsrail’in kesin bir uzlaşıya vardığını duyurmasına rağmen sahada patlak veren bu yeni kriz, uluslararası diplomasideki kırılganlığı gözler önüne serdi. Tahran yönetimi, İsrail’in taahhütlerine sadık kalıp sahadan tamamen çekilene kadar ABD ile yürütülecek olan teknik ve diplomatik görüşmelerin tamamını süresiz olarak askıya aldığını bildirdi.