Hürmüz’de kritik görüşme ertelendi: Petrol için beklenen rahatlama gecikti

Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiğinin normale dönmesi ve petrol taşımacılığında yeni bir güvenli geçiş mekanizması oluşturulması için yürütülen diplomasi sürecinde kritik bir toplantı yapılamadı. İran, Irak ve Körfez ülkelerini Umman’da bir araya getirmesi planlanan görüşmeler, taraflar arasında yeterli uzlaşma sağlanamaması nedeniyle ertelendi.

14 Eylül Pazartesi günü dışişleri bakanları düzeyinde yapılması planlanan toplantıda bölgesel güvenliğin yanı sıra Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilerin geçişine yönelik yeni bir model ele alınacaktı.

Toplantıya saatler kala tarafların ortak zemine ulaşamaması üzerine görüşme ertelendi. Yeni tarih henüz açıklanmazken, görüşmenin yeniden yapılabilmesi için önce bölgesel uzlaşının güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

BAHREYN GÖRÜŞMEYE KATILMADI

Toplantının ertelenmesinde öne çıkan başlıklardan biri Bahreyn’in görüşmeye katılmama kararı oldu.

Manama yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın gemilere ayrım yapılmadan, herhangi bir ücret veya özel izin şartı getirilmeden açık tutulmasını savunuyor. Bu yaklaşım, Körfez ülkeleri arasında İran ve Umman’ın üzerinde çalıştığı geçiş modeli konusunda görüş ayrılıklarının bulunduğunu ortaya koydu.

HÜRMÜZ İÇİN GEÇİCİ DENİZ KORİDORU PLANLANIYOR

İran ile Umman arasında daha önce üzerinde çalışılan aşamalı planın ilk aşamasında ticari gemiler için geçici ve güvenli bir deniz koridoru oluşturulması öngörülüyor.

Plan kapsamında Hürmüz’deki mayınların temizlenmesi, gemi trafiğinin düzenlenmesi, bilgi paylaşımı ve navigasyon güvenliğinin artırılması gibi başlıklar bulunuyor. Ancak sistemin uygulanabilmesi için yalnızca İran ve Umman’ın değil, bölgedeki diğer ülkelerin de desteği gerekiyor.

PETROL PİYASASINDA RAHATLAMA BEKLENTİSİ ZAYIFLADI

Görüşmenin ertelenmesi enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi hareketliliğinin savaş öncesine göre ciddi biçimde düşük kalması, petrol sevkiyatındaki belirsizliği artırıyor.

Üstelik Hürmüz’e alternatif oluşturan Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı petrol boru hattının da son saldırıların ardından geçici olarak kapatıldığı belirtiliyor. Böylece piyasalarda hem deniz yolundaki hem de alternatif kara güzergahındaki riskler aynı anda takip ediliyor.

PETROL FİYATLARI 100 DOLARIN ÜZERİNDE

Brent petrolün 100 doların üzerinde seyretmesi, Hürmüz’deki gelişmeleri enerji piyasalarının merkezine taşıyor.

Hürmüz’de güvenli geçiş için diplomatik çözümün gecikmesi, petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk priminin kısa sürede gerilemesini zorlaştırabilir. Bu durum enerji maliyetleri üzerinden küresel enflasyon baskısının da devam etmesine yol açabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.

Bundan sonraki süreçte gözler Umman’ın yeni toplantı tarihi için yapacağı açıklamaya çevrilecek. Körfez ülkeleri ile İran arasında ortak bir zeminin oluşması halinde Hürmüz’de ticari gemi trafiğinin kademeli olarak toparlanması ve petrol piyasalarındaki arz endişesinin azalması mümkün olabilir.

Ancak görüş ayrılıklarının sürmesi halinde Hürmüz’deki düşük trafik ve buna bağlı arz belirsizliğinin devam etmesi gündemde kalacak.