Hürmüz’de gemi trafiği çöktü: Ticari filolar Ümit Burnu rotasına yöneliyor

Orta Doğu’da tırmanan gerilim, küresel deniz taşımacılığının en kritik geçitlerinden biri olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğini neredeyse durma noktasına getirdi. Körfez’de güvenlik riskinin hızla artmasıyla birlikte uluslararası nakliye şirketleri rotalarını Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu üzerinden geçen daha uzun güzergahlara kaydırmaya başladı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından İranlı askeri yetkililer boğazın geçişlere kapatıldığını duyurdu. Gemilerin hedef alınabileceği yönündeki açıklamalar, küresel taşımacılık sektöründe alarm seviyesini yükseltti. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) da bölgedeki deniz güvenliği riskini en üst düzey olan “kritik” seviyeye çıkardı. Sigorta şirketleri ise bölgeden geçecek gemiler için savaş risk poliçelerini askıya aldı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişe yüzde 95 zam: Sigortalar çekildi fiyatlar tırmanıyor

GEMİ GEÇİŞLERİ YÜZDE 90 AZALDI

Gerçek zamanlı denizcilik verilerine göre, normal şartlarda günde ortalama 138 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda trafik dramatik biçimde düştü. 2 Mart’ta boğazdan yalnızca 7 gemi geçiş yaparken bu sayı 3 Mart’ta 4’e kadar geriledi. Böylece son bir haftalık ortalamaya kıyasla gemi trafiğinde yaklaşık yüzde 90’lık bir düşüş yaşandı.

Benzer bir gerileme petrol tankerlerinde de görüldü. Tanker trafiği, çatışma öncesi seviyelere göre yaklaşık yüzde 90 oranında azaldı.

KÜRESEL ŞİRKETLER ROTAYI DEĞİŞTİRDİ

Artan riskler üzerine dünyanın önde gelen konteyner taşımacılığı şirketleri boğazdan geçişleri askıya aldı. Almanya merkezli Hapag-Lloyd, bölgedeki güvenlik durumunun belirsizliğini gerekçe göstererek gemilerin Afrika’nın güneyinden dolaşmaya devam edeceğini açıkladı.

Fransız taşımacılık devi CMA CGM de Körfez’de bulunan gemilerine sığınaklara çekilme talimatı verdi. Şirket ayrıca Süveyş Kanalı geçişlerini bir sonraki duyuruya kadar askıya aldığını duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nda gerilim tırmanıyor: 10 tanker gemisi vuruldu

Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketlerinden Maersk ise Orta Doğu ve Hindistan çıkışlı seferlerin Akdeniz ile ABD’nin doğu kıyısına ulaşmak için artık Ümit Burnu üzerinden yönlendirildiğini bildirdi.

ÜMİT BURNU’NDA TRAFİK PATLADI

Alternatif rota olarak kullanılan Ümit Burnu çevresindeki gemi yoğunluğu hızla artıyor. Denizcilik verileri, bölgeden geçen transit gemi sayısının 2 Mart’ta bir önceki güne göre yüzde 112 artarak 87’ye çıktığını gösteriyor. Bu sayı 3 Mart’ta 94’e yükseldi.

Uzmanlar, rotanın değişmesinin teslimat sürelerini 10 ila 20 gün uzatabileceğini ve küresel navlun maliyetlerinde yeni bir artış dalgasına yol açabileceğini belirtiyor.

ENERJİ TİCARETİ DE RİSK ALTINDA

Basra Körfezi’nin çıkışında yer alan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en kritik boğazlarından biri. Verilere göre dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si bu geçitten taşınıyor. Günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün önemli bölümü başta Çin olmak üzere Asya pazarlarına ulaşıyor.

Boğazdaki kriz yalnızca petrolü değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretini de etkiliyor. Katar’daki LNG tesislerine yönelik saldırıların ardından üretimde kesinti yaşanması, küresel gaz piyasasında arz daralması endişelerini artırdı.

Analistler, boğazdaki aksamanın üç haftadan uzun sürmesi halinde petrol üretim tesislerinde kapanmaların başlayabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca LNG sevkiyatındaki aksamanın Asya ile Avrupa arasında enerji rekabetini daha da sertleştirebileceği değerlendiriliyor.