Guterres’ten metan kirliliği uyarısı:

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı”nda konuştu. Guterres, küresel ısınmayla mücadelede metan emisyonlarının azaltılmasının önemine dikkati çekerek ülkeleri atık yönetimi ve fosil yakıt kaynaklı kirlilik konusunda daha kararlı adımlar atmaya çağırdı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan’ın Sıfır Atık Projesi kapsamında yürüttüğü çalışmaları öven Guterres, Türkiye’ye COP31’i “sıfır atık COP”u haline getirdiği için teşekkür etti.

DÜNYADA HER YIL 2 MİLYAR TONDAN FAZLA KENTSEL ATIK ÜRETİLİYOR

Dünyanın atık sorunu nedeniyle ciddi bir çevresel baskı altında olduğunu belirten Guterres, her yıl 2 milyar tondan fazla kentsel atık üretildiğini söyledi. Her gün plastikle dolu 2 bin çöp kamyonuna eşdeğer miktarda atığın okyanuslara, nehirlere ve göllere döküldüğünü aktaran Guterres, elektronik atık miktarının geri dönüşüm hızından 5 kat daha hızlı arttığına işaret etti.

Guterres, açık alanda yakılan çöplerin özellikle çocukların soluduğu havayı kirlettiğini, mikroplastiklerin gıdalara ve su kaynaklarına karıştığını ifade etti. Her gün yaklaşık 1 milyar öğün yiyeceğin çöpe atıldığını, buna karşın yüz milyonlarca insanın açlık çektiğini hatırlattı.

METAN EMİSYONLARI İÇİN KÜRESEL STANDART ÇAĞRISI

Gıda kaybı ve israfının, metan salımı yoluyla küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10’unu oluşturduğunu belirten Guterres, atık ve atık suların insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık beşte birinden sorumlu olduğunu söyledi.

Metan emisyonlarının azaltılmasının küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlama hedefi açısından önemli fırsatlardan biri olduğunu vurgulayan Guterres, haziran ayında atık, tarım ve fosil yakıt sektörlerini kapsayan bir metan eylem çağrısı başlattığını hatırlattı.

Petrol ve gaz sektöründe metan emisyonlarının azaltılması için küresel bir “sıfıra yakın metan” standardı oluşturulmasını isteyen Guterres, gönüllü adımların artık yeterli olmadığını dile getirdi. BM Çevre Programı'nın 2023'ten bu yana uydu teknolojileriyle 5 binden fazla metan uyarısı yayımladığını, ancak bu uyarılara yanıt veren ülke sayısının çok sınırlı kaldığını belirtti.

2025'TE 167 MİLYAR METREKÜP GAZ YAKILDI

Fosil yakıt kaynaklı metan emisyonlarının azaltılması için gerekli teknoloji ve imkanların bulunduğunu kaydeden Guterres, 2025 yılında yaklaşık 167 milyar metreküp gazın yakıldığını açıkladı. Bu miktarın Afrika kıtasının bir yıllık gaz tüketimine yakın olduğunu belirten Guterres, söz konusu uygulamanın yaklaşık 54 milyar dolarlık ekonomik kayba yol açtığını ifade etti.

Guterres, fosil yakıtlardan kaynaklanan metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 30’unun net bir maliyet olmadan azaltılabileceğini söyledi.

2030'A KADAR GIDA İSRAFININ YARIYA İNDİRİLMESİ HEDEFLENİYOR

Sıfır atık uygulamalarının bazı ülkelerde sonuç vermeye başladığını belirten Guterres, Japonya'nın gıda atığını yarıdan fazla azalttığını aktardı. Güney Afrika'nın Durban kentinde, Bangladeş'in başkenti Dakka'da ve Uganda'nın başkenti Kampala'da organik atıkların kompost, gübre ve hayvan yemine dönüştürüldüğünü kaydetti.

Döngüsel ekonominin 2050 yılına kadar yılda 100 milyar dolardan fazla net kazanç sağlayabileceğini belirten Guterres, 2030'a kadar gıda israfının yarıya indirilmesi, açık alanda çöp dökme ve yakma uygulamalarına son verilmesi, depolama alanları ile atık sulardan metan gazının yakalanması gerektiğini söyledi.

Guterres, konuşmasını şu çağrıyla tamamladı: “Atık yönetiminden atık önlemeye geçelim, daha güvenli bir ekonomiye geçiş yapalım ve kontrolsüz metan kirliliğinin çağına son verelim.”