Fransa sokakları karıştı! Macron’un koltuğu sallanıyor: 2027 öncesi otorite krizi

Fransa’da sonbaharla birlikte tırmanan protestolar, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un siyasi geleceği açısından kritik bir sınava dönüştü. Eylül ayında öğrencilerin eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlattığı eylemler, kısa sürede işçilerin, sendikaların ve kamu çalışanlarının katıldığı geniş çaplı bir toplumsal harekete dönüştü. Artan hayat pahalılığı, yetersiz ücretler ve kamu hizmetlerindeki gerileme nedeniyle büyüyen öfke, ülkede siyasi otorite tartışmalarını da beraberinde getirdi.

YÜZ BİNLERCE KİŞİ SOKAKLARA DÖKÜLDÜ

5 Kasım’da ülke genelinde düzenlenen grev ve gösterilere Fransa İçişleri Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 600 bin kişi katıldı. Fransa’nın en büyük sendikalarından Genel İş Konfederasyonu (CGT) ise katılımcı sayısını 1,6 milyon olarak açıkladı.

Paris’te Cumhuriyet Meydanı’nda toplanan binlerce kişi, Millet Meydanı’na doğru yürüdü. Gösterilerin bazı bölgelerinde polisle protestocular arasında çatışmalar yaşanırken, ulaşım ve eğitim hizmetlerinde de ciddi aksamalar meydana geldi. Güvenlik önlemleri kapsamında ülke genelinde yaklaşık 70 bin polis ve jandarma görevlendirildi.

ÖĞRENCİ EYLEMLERİ ULUSAL PROTESTOYA DÖNÜŞTÜ

Protestolar, eylül ayında öğrencilerin okullardaki öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar ve kötüleşen fiziki koşullara tepki göstermesiyle başladı. Öğrencilerin taleplerine, artan yaşam maliyetleri karşısında zorlanan çalışanlar ve kamu harcamalarındaki kesintilere karşı çıkan sendikalar da destek verdi.

Hükümet, eğitim alanında planlanan 836 kişilik istihdam kesintisini iptal etme, 500 yeni öğretmen pozisyonu oluşturma ve okul binalarının yenilenmesi için kaynak ayırma sözü verdi. Ancak verilen tavizler protestoların sona ermesini sağlayamadı.

17 Ekim’de düzenlenen gösterilerde şiddet olayları ülke gündeminin merkezine yerleşti. Limoges kentinde protestocuların saldırısı sonucu tarihi belediye binasında yangın çıktı ve yapının önemli bir bölümü zarar gördü.

Marsilya’da belediye binasına giren gruplar odalara zarar verirken, Lyon’da turizm ofisi ateşe verildi. Ülke genelindeki olaylarda 1800’den fazla kişi gözaltına alındı.

Şiddet olayları, barışçıl göstericilerden ayrışan ve polisle çatışan grupların yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

MACRON DEVLETİN GÜVENLİK AÇIKLARINI KABUL ETTİ

Gösteriler sırasında kamu binalarının ve işletmelerin korunamaması hükümetin güvenlik politikalarına yönelik eleştirileri artırdı. Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guerin ve Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, güvenlik güçlerinin yetersizliğine tepki gösterdi.

Macron, şiddet olaylarına müdahalede yaşanan eksiklikleri kabul ederken İçişleri Bakanı Laurent Nunez de güvenlik önlemlerindeki aksaklıklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hükümet, protestoların önüne geçmek amacıyla bazı bölgelerde sokağa çıkma yasakları, gösteri güzergahlarına kısıtlamalar ve daha yoğun polis konuşlandırması gibi önlemlere başvurdu.

Ancak güvenlik önlemlerinin artırılması, toplumsal huzursuzluğun temel nedenlerini ortadan kaldırmadı. Gösteriler sırasında yaşanan polis müdahaleleri ve ciddi yaralanmalar da güvenlik güçlerinin yöntemlerine ilişkin tartışmaları büyüttü.

İçişleri Bakanlığı, polislerin olası görevi kötüye kullanma eylemlerine ilişkin 83 soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.

Fransa’da büyüyen toplumsal huzursuzluk, Nisan 2027’de yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde siyasi dengeleri de etkiliyor. Anayasa gereği yeniden aday olamayacak Macron’un ardından iktidara kimin geleceği tartışılırken, aşırı sağcı Marine Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) partisi güvenlik ve kamu düzeni konularını öne çıkarıyor.