Ekranlardan savaşın merkezine: Zelenskiy’nin siyasi serüveni

Volodimir Zelenskiy, Ukrayna siyasetinin son yıllardaki en sıra dışı liderlerinden biri olarak öne çıktı. Siyasete atılmadan önce komedi programları ve televizyon dizileriyle tanınan Zelenskiy, daha sonra televizyonda canlandırdığı sıradan bir öğretmenin cumhurbaşkanı olması fikrini gerçek siyasi kariyerinin merkezine taşıdı.

1978 doğumlu Zelenskiy, gençlik yıllarından itibaren komedi ve televizyon dünyasında çalıştı. “Kvartal 95” adlı yapının kurucuları arasında yer alan Zelenskiy, Ukrayna’da geniş bir izleyici kitlesine ulaştı.

Siyasi kariyerinden önce en çok “Halkın Hizmetkarı” adlı televizyon dizisindeki Vasiliy Goloborodko karakteriyle tanındı. Dizide sıradan bir tarih öğretmeni, yolsuzluk ve siyasi düzen karşısındaki tepkileri nedeniyle beklenmedik şekilde cumhurbaşkanı oluyordu. Zelenskiy’nin gerçek hayattaki siyasi hareketi de aynı isimle kuruldu.

2019’DA SİYASETE GİRDİ

Zelenskiy, 2019 yılında cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu. Siyasi deneyimi bulunmayan bir televizyon yıldızı olarak girdiği seçimde dönemin Devlet Başkanı Petro Poroşenko ile yarıştı.

Seçimin ikinci turunda Poroşenko’ya karşı büyük farkla galip gelen Zelenskiy, Ukrayna’nın cumhurbaşkanı oldu. Böylece daha önce yalnızca televizyon ekranlarında canlandırdığı siyasi rolü gerçek hayatta üstlenmiş oldu.

İKTİDARA YENİ BİR SİYASİ HAREKETLE GELDİ

Zelenskiy’nin seçim kampanyası, mevcut siyasi düzene tepki duyan seçmenlerin desteğini toplamasıyla şekillendi. Kurduğu Halkın Hizmetkarı Partisi de cumhurbaşkanlığı seçiminden kısa süre sonra yapılan parlamento seçimlerinde önemli bir başarı elde etti.

Böylece Zelenskiy, yalnızca cumhurbaşkanlığını değil, yasama organındaki siyasi desteği de büyük ölçüde arkasına aldı.

DONBAS SAVAŞI VE RUSYA İLE GERİLİM

Zelenskiy’nin göreve geldiği dönemde Ukrayna’nın doğusundaki Donbas bölgesindeki çatışmalar devam ediyordu. Kiev yönetimi, Rusya yanlısı ayrılıkçı güçlerle mücadele ederken Zelenskiy savaşın sona erdirilmesi için müzakere girişimlerinde bulundu.

Ancak Ukrayna ile Rusya arasındaki ilişkilerde kalıcı bir çözüm sağlanamadı. 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı askeri operasyon başlatmasıyla Zelenskiy’nin siyasi kariyerinde yeni bir dönem başladı.

SAVAŞIN ORTASINDA ÜLKEYİ YÖNETTİ

Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı saldırının ardından Zelenskiy, ülkesinden ayrılmayacağını belirterek Kiev’de kalmaya devam etti. Savaşın ilk günlerindeki görüntüleri, Ukrayna liderinin uluslararası kamuoyundaki görünürlüğünü de önemli ölçüde artırdı.

Zelenskiy bu dönemde başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere Ukrayna’ya askeri, ekonomik ve siyasi destek sağlanması için yoğun diplomasi yürüttü. Avrupa ve ABD parlamentolarında yaptığı konuşmalarla Ukrayna’nın savaşta ihtiyaç duyduğu desteği gündeme getirdi.

Savaşın uzamasıyla Zelenskiy’nin dış politika gündemi daha da genişledi. NATO ve Avrupa Birliği ülkeleriyle ilişkilerin güçlendirilmesi, Ukrayna’ya silah yardımları, güvenlik garantileri ve Rusya ile olası barış müzakereleri başlıca başlıklar haline geldi.

Zelenskiy’nin uluslararası diplomasi trafiği, Ukrayna savaşının yalnızca iki ülke arasındaki bir çatışma olmaktan çıkıp Avrupa güvenliği ve küresel siyaset açısından da önemli bir mesele haline gelmesiyle daha fazla önem kazandı.

SAVAŞ SONRASI SİYASİ GELECEĞİ TARTIŞILIYOR

Zelenskiy’nin siyasi geleceği de Ukrayna’daki savaşın seyriyle doğrudan bağlantılı hale geldi. Yönetimi savaş koşullarında ülkenin savunulması, Batı desteğinin sürdürülmesi ve Rusya ile müzakerelerde Ukrayna’nın taleplerinin korunması hedeflerini öne çıkarıyor.

Televizyon ekranlarından siyasete geçen Zelenskiy’nin kariyeri, birkaç yıl içinde Ukrayna’nın iç siyasetinden Avrupa güvenliğine ve Rusya-Batı ilişkilerine kadar uzanan geniş bir alanın merkezine yerleşti. Ancak savaşın nasıl sonuçlanacağı ve Ukrayna’nın gelecekteki siyasi düzeninin nasıl şekilleneceği, Zelenskiy’nin siyasi mirasının da temel belirleyicilerinden biri olacak.