Devrik Şah’ın oğlu sahneye çıkıyor: Reza Pehlevi protestolarda rol arayışında

İran’da yaklaşık yarım asırlık dinî yönetim karşıtı muhalefet uzun süredir parçalı bir yapı sergilerken, devrik Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Reza Pehlevi protestolarda dikkat çeken bir ses haline geldi. ABD’de yaşayan Pehlevi, sosyal medya üzerinden yaptığı çağrılarla göstericilere destek veriyor.

65 yaşındaki Reza Pehlevi, X platformunda paylaştığı videolarda İran’daki baskıcı yapının sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Pehlevi, “İslam Cumhuriyeti’ni ve yıpranmış baskı aygıtını tamamen diz çöktüreceğiz” ifadelerini kullandı.

İRAN’DA NE KADAR DESTEK BULUYOR?

Pehlevi’nin İran içindeki desteğinin boyutunu ölçmek zor. Sosyal medyada dolaşan bazı doğrulanmış videolarda “Şah çok yaşa” sloganları duyulurken, çok sayıda protestocu ise herhangi bir liderden ziyade “diktatöre ölüm” gibi genel rejim karşıtı sloganlar atıyor. Bu sloganlar doğrudan Dini Lider Ali Hamaney’i hedef alıyor.

Gösterilerin temel tetikleyicisi ise yıllardır süren yaptırımlar, kötüleşen ekonomi ve haziran ayında İsrail ile ABD’nin hava saldırılarıyla sonuçlanan 12 günlük savaş oldu.

Bazı İranlılar ise monarşiye dönüş fikrine mesafeli. Kuzey İran’dan 27 yaşındaki Azadeh, “Reza Pehlevi’nin ülke yönetimine dair bildikleri babasından geliyor ve o da başarısız oldu. Biz artık demokratik bir ülke istiyoruz” ifadelerini kullandı.

GEÇİŞE LİDERLİĞE HAZIRIM DİYOR

Reza Pehlevi, son iki haftadır yaptığı mesajlarda internet kesintilerine rağmen halka seslenerek geçiş sürecine liderlik etmeye hazır olduğunu söylüyor. Teokratik yönetimin sona ermesini savunan Pehlevi, İran’ın geleceğinin laik ve demokratik bir sistemle mümkün olacağını vurguluyor.

“Barışın tek yolu laik ve demokratik bir İran’dır. Bu yolda halkıma hizmet etmeye hazırım” diyen Pehlevi, nihai kararı halkın vermesi gerektiğini dile getiriyor. 1960 doğumlu Pehlevi, çocuk yaşta veliaht ilan edilmiş, 1979 devriminden önce ABD’ye gitmişti. Sürgünde yaşayan Pehlevi, özellikle ABD’deki İran diasporasından destek görüyor.

2023’te İsrail’i ziyaret ederek Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşen Pehlevi, haziran ayında İran’ın nükleer tesislerini hedef alan İsrail ve ABD saldırılarını desteklediğini açıklamıştı.

Ancak Pehlevi, Washington ve Avrupa başkentlerinde somut bir siyasi destek sağlamış değil. ABD Başkanı Donald Trump da son açıklamasında Pehlevi ile görüşmenin “uygun olup olmayacağından emin olmadığını” söyledi.