ABD'den İran'a ekonomik hesaplaşma tehdidi: Türkiye de risk altında

ABD ile İran arasındaki gerilim ekonomik cephede yeni bir aşamaya taşınıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın Tahran'a karşı şimdiye kadarki en büyük finansal savaşı başlatacağını açıkladı. Yeni yaptırımların yalnızca İran'ı değil, İran'la ticari ve finansal ilişkilerini sürdüren üçüncü ülkeleri de etkileyebileceği belirtilirken, Türkiye de risk altındaki ülkeler arasında gösteriliyor.

ABD'DEN İRAN'A "EN BÜYÜK FİNANSAL SAVAŞ" MESAJI

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Financial Times için kaleme aldığı yazıda İran'a yönelik yeni yaptırımların kapsamına ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.

Bessent, "Bu, ABD'nin bir rakibine karşı yürüttüğü en büyük finansal savaş olacak" ifadelerini kullanarak Washington'ın Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artıracağının sinyalini verdi. Yeni yaptırımların bugün açıklanması bekleniyor.

TÜRKİYE DE RİSK ALTINDA

ABD'nin olası ikincil yaptırımları, İran'la ekonomik ilişkilerini sürdüren ülkeler açısından yeni bir risk oluşturuyor.

Türkiye ile İran arasındaki yıllık ticaret hacmi yaklaşık 5-6 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Türkiye'nin İran'dan yaptığı enerji ithalatı ise ilişkilerin en kritik başlıklarından biri.

Türkiye'nin toplam doğal gaz ithalatının yaklaşık yüzde 13'ü İran'dan karşılanıyor. Ankara'nın şu ana kadar Tahran'la ticareti azaltacağı yönünde bir sinyal vermediği belirtiliyor.

ÇİN EN BÜYÜK RİSK GRUBUNDA

ABD'nin yaptırım tehdidinden en fazla etkilenebilecek ülkelerin başında Çin geliyor. İran petrolünün yüzde 80'den fazlası Çin'e gönderiliyor. Kpler verilerine göre Çin, 2025 yılında İran'dan günlük ortalama 1,38 milyon varil petrol satın aldı.

Washington daha önce İran petrolü satın alan Çinli şirketlere yönelik yaptırımlar uygulamış ve Çin bankalarını da ikincil yaptırımlar konusunda uyarmıştı.

IRAK'IN İRAN'A ENERJİ BAĞIMLILIĞI

Irak da yeni yaptırımlardan etkilenebilecek ülkeler arasında bulunuyor. İki ülke arasındaki ticaret 2025'te 10 milyar doların üzerine çıkarken, Irak elektrik üretiminde kullandığı İran doğal gazı için yılda yaklaşık 4-5 milyar dolar ödeme yapıyor.

Yeni yaptırımlar, Bağdat'ın hem İran'la enerji ticaretini sürdürmesini hem de ABD yaptırımlarından kaçınmasını zorlaştırabilir.

PAKİSTAN VE ERMENİSTAN DA LİSTEDE

İran'la ticari ilişkileri bulunan Pakistan ve Ermenistan da ABD'nin olası ikincil yaptırımlarından etkilenebilecek ülkeler arasında gösteriliyor.

Pakistan ile İran arasındaki ticarette petrol ve çeşitli temel ürünlerin yanı sıra kayıt dışı ticaret de önemli bir yer tutuyor. Ermenistan açısından ise İran, hem enerji hem de transit ticaret bakımından stratejik önem taşıyor.

Washington'ın yeni yaptırımlarının kapsamı henüz tam olarak açıklanmış değil. Ancak üçüncü ülkelerdeki şirket ve finans kuruluşlarının da hedef alınması halinde, İran'la ticari ilişkilerini sürdüren ülkeler üzerinde ciddi ekonomik baskı oluşabilir.