ABD güçleri Irak'tan çekiliyor: 20 yılı aşkın askeri varlık sona eriyor

ABD'nin Irak'tan çekilmesi, 2024 yılında dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimiyle Bağdat arasında varılan anlaşma doğrultusunda yürütülüyor. Süreç, Donald Trump yönetimi döneminde tamamlanıyor. ABD birliklerinin son üslerden çarşamba gününe kadar ayrılması bekleniyor.

ABD'NİN IRAK'TAKİ ASKERİ VARLIĞI SONA ERİYOR

ABD, 2003 yılında Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla Irak'ı işgal etti. Amerikan güçleri 2011 sonunda ülkeden çekildi ancak DEAŞ'a karşı mücadele kapsamında 2014'te yeniden Irak'a döndü.

ABD öncülüğündeki koalisyon, 2014-2017 yılları arasında DEAŞ'a karşı yürütülen operasyonlarda Irak güçlerine destek verdi. Reuters'a göre iki yılı aşkın süren savaş boyunca yaklaşık 4 bin 500 Amerikalı hayatını kaybetti.

İRAN'IN IRAK'TAKİ ETKİSİ GÜÇLENEBİLİR

Iraklı güvenlik uzmanları, ABD güçlerinin çekilmesinin İran ve İran'la bağlantılı silahlı grupların ülkedeki hareket alanını genişletebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

Iraklı güvenlik analisti Jasim el-Bahadli, Reuters'a yaptığı değerlendirmede ABD öncülüğündeki koalisyonun ayrılmasının İran'ın Irak'taki etkisine karşı uzun süredir var olan askeri denge unsurunu ortadan kaldıracağını söyledi. Bahadli, İran yanlısı grupların çekilmeyi bir zafer olarak sunarak güvenlik ve siyasi karar alma süreçlerindeki etkilerini artırmaya çalışabileceğini belirtti.

İran tarafı da ABD askerlerinin Irak'tan çekilmesini olumlu karşıladı. İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkan Yardımcısı Amir Hayat Moqaddam, Amerikan askerlerinin Irak ve bölgeden ayrılmasıyla ülkede kalıcı güvenliğin sağlanacağını savundu.

IRAK'TA "GÜVENLİK BOŞLUĞU" ENDİŞESİ

ABD'nin çekilmesi Irak'ta genel olarak egemenliğin güçlenmesi açısından olumlu karşılanırken, bazı güvenlik yetkilileri ve aşiret liderleri Irak'ın güvenlik sorumluluğunu tamamen devralmaya henüz hazır olmadığını düşünüyor.

Felluce'deki Sünni aşiret liderlerinden Abdulrahman el-Zubai, Reuters'a yaptığı açıklamada tüm Iraklıların tam egemenlik istediğini ancak ABD öncülüğündeki koalisyonun ayrılış biçiminin bir güvenlik boşluğu oluşturmasından endişe edildiğini söyledi.

Çekilmeyle ilgili bir diğer endişe ise DEAŞ'ın yeniden hareket alanı kazanması. Iraklı ve Kürt güvenlik yetkilileri, örgütün halen ülkede uyuyan hücrelere sahip olduğunu ve ABD'nin istihbarat, lojistik destek ve insansız hava araçları kapasitesinin azalmasının DEAŞ'a fırsat yaratabileceğini belirtiyor.

Kürt komutan Sirwan Barzani, son haftalarda DEAŞ hücrelerinin hareketlerinde artış gözlemlediklerini söyledi. Iraklı güvenlik yetkilileri ise örgüte bağlı olduğu değerlendirilen bir hücrenin ABD'nin çekilme sürecine denk gelecek intihar saldırıları hazırlığında olduğunun tespit edildiğini aktardı.

IRAK, ABD VE İRAN ARASINDAKİ DENGE DEĞİŞİYOR

Irak, son yıllarda hem ABD hem de İran'la yakın siyasi ve askeri ilişkilerini sürdüren bölgedeki önemli ülkelerden biri oldu. İki ülke arasındaki gerilim dönemlerinde Irak toprakları zaman zaman çatışmaların da merkezinde yer aldı.

ABD'nin 2020'de Bağdat Havalimanı'nda İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından Irak'taki İran yanlısı gruplarla Washington arasındaki gerilim daha da arttı.

ABD askerlerinin çekilmesiyle birlikte Bağdat'ın Washington ile güvenlik ve ekonomik ilişkilerini sürdürürken İran'la olan bağlarını nasıl yöneteceği, Irak'ın önündeki temel başlıklardan biri olacak.