AB ile finans hattı yeniden açıldı: Avrupa Yatırım Bankası geri döndü

Türkiye ile Avrupa Birliği ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Doğu Akdeniz’deki enerji aramaları ve Kıbrıs meselesi nedeniyle Ankara’ya karşı "finansal fren" uygulayan Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Türkiye operasyonlarını yeniden başlatma kararı aldı. Bu hamle, Ankara için milyarlarca Euro'luk ucuz ve uzun vadeli dış finansman kaynağının yeniden sisteme girmesi anlamına geliyor.

AB’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Ankara'daki kritik temasları öncesinde beklenen haberi duyurdu. Bu hafta içinde Türk yetkililerle bir araya gelineceğini belirten Kos, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası ile Türk Eximbank'a verilecek toplam 200 milyon Euro değerindeki iki kredi paketi için imzaların atılacağını açıkladı. Bu fonlar, özellikle yenilenebilir enerji projelerinin finansmanında kullanılacak.

EIB Yönetim Kurulu'nun Kasım ayında gündemine aldığı ancak beklettiği karar böylece resmiyet kazanmış oldu. Komiser Kos, iş dünyasının bu geri dönüşü ısrarla talep ettiğini vurgulayarak, "Bu 200 milyon Euro sadece bir başlangıç. İş dünyası temsilcilerimiz bu yeniden etkileşimi gerçekten istiyor" diyerek, devamının geleceği mesajını verdi.

2019'DA NEDEN ASKIYA ALINMIŞTI?

Avrupa Yatırım Bankası, Türkiye'nin en büyük kredi sağlayıcılarından biriydi ve 1965'ten bu yana 29 milyar Euro'dan fazla projeyi fonlamıştı. Ancak 2019 yılında, Türkiye'nin Kuzey Kıbrıs sularında ve Doğu Akdeniz'de yürüttüğü petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini "yasadışı" ilan eden AB, yaptırım kararı almış ve EIB kredilerini süresiz askıya almıştı.

Banka, katı tutumunu ilk kez 2023 yılında Türkiye'yi sarsan yıkıcı depremlerin ardından esnetmişti. O dönemde "insani istisna" yapılarak yeniden inşa çalışmaları için 400 milyon Euro'luk bir kredi serbest bırakılmıştı. Bugünkü anlaşma ise kriz döneminin tamamen geride kaldığının ve normalleşmenin başladığının resmi kanıtı oldu.